قاسم بن يوسف ابو نصرى هروى

196

ارشاد الزراعه ( فارسى )

در زمين كارند كه نيكو باشد و چون برويد دو ساله شود از آنجا بركنده هرجا خواهند كارند و از اطراف و جانب آن پاىجوش بسيار مىشود ، نوچه‌هاى ده‌ساله وى را بركنده هركدام كه ريشه‌دار بيرون آيد بطريق نهال در حوت كارند و آنچه ريشه نداشته باشد بدستور تاك در هر قوچه چهار قلم مىتوان كاشت و خوب سبز مىشود و نيز بدستور گل نسترن كه مذكور خواهد در زمين فرهنگ مىتوان كشيد اما ملاحظه تمام نمايند كه پاىجوش كهنه از ريشه‌دار و قلم فرهنگ نمىگيرد و اشجار آن را آب و انبار بسيار بايد داد كه ثمرهء آن نيكو و بزرگ باشد . جالينوس حكيم گويد اگر خواهى بار بيشتر آورد نزديك آب يا نزديك درخت سيب بايد كاشت . دولانه دولانه - از زرد و سرخ و كيفيت و مضرت و دفع مضرت حكم سنجد دارد . شعر از بهر بهى آمده دولانه بگل‌زار * تا بوى بهى يابد از آن وصل‌كنان است نهال آن يك دفعه از پاىجوش دوساله است و دفعه ديگر قلم كه از نوچه درخت باشد و بذر آن در محلى كه دولانه برسد با گوشت وى كاشته بواجبى خبردار باشند . فلفل فلفل - گرم و خشك است . درد اعصاب و بلغم را ببرد چشم را تاريك كند مصلح وى ترشى . شعر هر دانه فلفل كه در اين باغ نموده * گويا كه چو خال رخ زيبا پسران است درخت آن مانند درخت تاك است و باريكى آن به همان دستور و اكثر در پاى